Nợ xấu là gì? Cách kiểm tra và xử lý nợ xấu cập nhật 2026

April 21, 2026

Nợ xấu là khoản vay quá hạn từ 90 ngày, thuộc nhóm 3–5 theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN. Bài viết hướng dẫn kiểm tra CIC miễn phí, giải thích thời gian xóa nợ xấu (5 năm sau tất toán), và 5 cách cải thiện điểm tín dụng.

‍Tóm tắt nhanh

Nợ xấu là khoản vay quá hạn từ 90 ngày trở lên, thuộc nhóm 3, 4, 5 theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN.
Bạn có thể kiểm tra miễn phí qua website cic.gov.vn hoặc app CIC Credit Connect trên điện thoại.
Nợ xấu được xóa khỏi hệ thống CIC sau 5 năm kể từ ngày tất toán hoàn toàn khoản nợ.
Nợ nhóm 1–2 vẫn có cơ hội vay vốn; nhóm 3–5 rất khó được duyệt tại hầu hết ngân hàng và tổ chức tài chính.
Cách nhanh nhất để cải thiện: trả hết nợ cũ, thanh toán đúng hạn mỗi kỳ, và kiểm tra CIC định kỳ.

Bạn đang lo lắng vì khoản vay bị trễ hạn và không biết điều đó ảnh hưởng đến hồ sơ tín dụng của mình như thế nào? Nợ xấu là khoản vay quá hạn từ 90 ngày trở lên, được ghi nhận trên hệ thống CIC và có thể khiến bạn bị từ chối khi vay vốn trong tương lai.

Tính đến tháng 4/2026, tỷ lệ nợ xấu nội bảng và nợ xấu tiềm ẩn toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam ở mức khoảng 2,8% theo số liệu từ Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam. Điều này cho thấy nợ xấu không phải chuyện hiếm gặp, và việc hiểu rõ về nó sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ điểm tín dụng cá nhân.

Bài viết này giải thích nợ xấu là gì theo quy định hiện hành, hướng dẫn bạn 3 cách kiểm tra miễn phí, và đưa ra các bước cụ thể để cải thiện lịch sử tín dụng.

1. Nợ xấu là gì? Định nghĩa theo quy định mới nhất

Nợ xấu (tiếng Anh: Non-Performing Loan, viết tắt NPL) là khoản vay mà người đi vay không thể thanh toán đúng hạn tiền gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng tín dụng, với thời gian quá hạn từ 90 ngày trở lên.

Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nợ xấu được xác định là các khoản nợ thuộc nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn), nhóm 4 (nợ nghi ngờ), và nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn). Đây là căn cứ pháp lý mà tất cả ngân hàng và tổ chức tín dụng tại Việt Nam áp dụng khi đánh giá hồ sơ vay của bạn.

Cần phân biệt rõ: nợ quá hạn (trễ dưới 90 ngày, thuộc nhóm 1–2) khác với nợ xấu (trễ từ 90 ngày trở lên, thuộc nhóm 3–5). Ranh giới này rất quan trọng vì chỉ cần chậm thêm 1 ngày sau mốc 90 ngày, khoản vay của bạn sẽ bị chuyển sang nhóm nợ xấu và ghi nhận trên hệ thống CIC.

2. Phân loại 5 nhóm nợ — bạn đang ở nhóm nào?

Dựa trên dữ liệu CIC, khoản nợ của mỗi khách hàng được phân thành 5 nhóm theo mức độ rủi ro. Bảng dưới đây tóm tắt từng nhóm để bạn dễ đối chiếu:

Nhóm	Tên gọi	Thời gian quá hạn	Mức độ	Ảnh hưởng đến vay
1	Nợ đủ tiêu chuẩn	Dưới 10 ngày	Thấp	Vẫn có thể vay bình thường nếu thanh toán sớm và hồ sơ tín dụng nhìn chung vẫn tốt.
2	Nợ cần chú ý	10 - 90 ngày	Trung bình	Có thể bị ngân hàng hoặc công ty tài chính xét duyệt kỹ hơn trước khi quyết định cho vay.
3	Nợ dưới tiêu chuẩn	91 - 180 ngày	Cao	Hầu hết hồ sơ vay mới có nguy cơ bị từ chối do lịch sử tín dụng đã xấu đi đáng kể.
4	Nợ nghi ngờ	181 - 360 ngày	Rất cao	Thường bị từ chối vay tại phần lớn ngân hàng và tổ chức tài chính.
5	Nợ có khả năng mất vốn	Trên 360 ngày	Cực cao	Gần như không thể vay thêm do hồ sơ tín dụng bị đánh giá ở mức rủi ro rất nghiêm trọng.

Lưu ý quan trọng: Nhóm 1 và nhóm 2 chưa phải nợ xấu, nhưng nếu liên tục trễ hạn, bạn vẫn bị đánh giá tiêu cực trong hồ sơ CIC. Nợ xấu chính thức bắt đầu từ nhóm 3 trở lên.

3. Cách kiểm tra nợ xấu qua CIC (3 cách miễn phí)

CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam) là cơ quan trực thuộc Ngân hàng Nhà nước, chịu trách nhiệm lưu trữ toàn bộ lịch sử tín dụng của cá nhân và tổ chức tại Việt Nam. Mọi ngân hàng đều tra cứu CIC trước khi duyệt vay, nên bạn cũng nên chủ động kiểm tra trước.

Cách 1: Kiểm tra qua website cic.gov.vn

Đây là cách phổ biến nhất, thực hiện trên máy tính hoặc điện thoại:

Bước 1: Truy cập cic.gov.vn và nhấn "Đăng ký" (nếu chưa có tài khoản).
Bước 2: Điền thông tin cá nhân: họ tên, ngày sinh, số CCCD, số điện thoại. Chụp ảnh CCCD mặt trước, mặt sau và ảnh chân dung kèm CCCD.
Bước 3: Nhập mã OTP gửi về điện thoại để xác thực.
Bước 4: Chờ CIC xác nhận thông tin trong 1–3 ngày làm việc (không tính thứ 7, Chủ nhật, ngày lễ). Hệ thống sẽ thông báo qua SMS hoặc email.
Bước 5: Đăng nhập lại, chọn mục "Khai thác báo cáo" để xem báo cáo tín dụng cá nhân gồm nhóm nợ, dư nợ hiện tại và lịch sử thanh toán.

Cách 2: Kiểm tra qua app CIC Credit Connect

Ứng dụng CIC Credit Connect (có trên cả App Store và Google Play) cho phép tra cứu ngay trên điện thoại. Quy trình tương tự website, nhưng xác thực nhanh hơn nhờ tích hợp quét NFC trên CCCD gắn chip và nhận dạng khuôn mặt.

Mỗi khách hàng được miễn phí 1 lần tra cứu đầu tiên trong năm. Từ lần thứ 2 trở đi, phí là 20.000 đồng/lần báo cáo.

Cách 3: Đến trực tiếp ngân hàng

Nếu bạn không quen thao tác trực tuyến, có thể mang CCCD đến chi nhánh ngân hàng nơi từng vay vốn hoặc mở thẻ tín dụng. Nhân viên ngân hàng sẽ hỗ trợ tra cứu CIC và giải thích kết quả cho bạn. Cách này đảm bảo độ chính xác cao và bạn có thể được tư vấn thêm về hướng cải thiện điểm tín dụng.

4. Nợ xấu bao lâu thì xóa?

Đây là câu hỏi rất nhiều người quan tâm. Thông tin nợ xấu được lưu trên CIC tối đa 5 năm kể từ ngày bạn tất toán hoàn toàn khoản nợ (trả hết gốc và lãi). Sau 5 năm, lịch sử nợ xấu sẽ được xóa và bạn có thể vay vốn trở lại bình thường.

Tuy nhiên, thời gian xóa khác nhau tùy nhóm nợ:

Nhóm 1–2 (nợ quá hạn, chưa phải nợ xấu): Sau khi trả hết nợ, lịch sử có thể được cập nhật trong vòng vài tháng đến 1 năm.
Nhóm 3, 4, 5 (nợ xấu): Sau khi tất toán hoàn toàn, thông tin nợ xấu vẫn lưu trên CIC tối đa 5 năm.

Lưu ý: Nợ xấu không tự "biến mất" theo thời gian nếu bạn chưa trả hết. Thời hạn 5 năm chỉ bắt đầu tính từ ngày tất toán, không phải ngày phát sinh nợ. Vì vậy, bước đầu tiên và quan trọng nhất luôn là trả hết khoản nợ.

Sau khi tất toán, bạn nên yêu cầu ngân hàng hoặc tổ chức tài chính cấp giấy xác nhận đã tất toán. Đây là tài liệu quan trọng giúp bạn yêu cầu cập nhật thông tin trên CIC nếu hệ thống chưa ghi nhận kịp thời.

5. Có nợ xấu thì vay được không?

Câu trả lời phụ thuộc vào nhóm nợ mà bạn đang thuộc:

Nhóm 1–2 (nợ quá hạn nhưng chưa phải nợ xấu): Nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính vẫn cân nhắc duyệt vay, tuy nhiên điều kiện có thể khắt khe hơn. Bạn cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và chứng minh khả năng trả nợ.
Nhóm 3–5 (nợ xấu): Hầu hết ngân hàng và tổ chức tín dụng sẽ từ chối. Lý do đơn giản: rủi ro vỡ nợ cao khiến đơn vị cho vay khó thu hồi vốn.

Nếu bạn đang ở nhóm 1–2 và là người đi làm có lương chuyển khoản, một số nền tảng vay online có thể hỗ trợ xét duyệt dựa trên thu nhập thực tế thay vì chỉ dựa vào lịch sử CIC. EVO Money là một trong những lựa chọn dành cho người đi làm cần vay vốn, với quy trình đăng ký online và thông tin lãi, phí được công khai trước khi ký hợp đồng.

Tuy nhiên, dù vay ở đâu, bạn cần hiểu rõ: quyết định duyệt cuối cùng luôn dựa trên hồ sơ và thẩm định cụ thể của từng trường hợp. Không có đơn vị nào cam kết duyệt 100% cho mọi khách hàng.

Xem chi tiết điều kiện vay tại evomoney.vn/dieu-kien-vay.

6. 05 cách cải thiện điểm tín dụng và thoát nợ xấu

Nếu lịch sử tín dụng của bạn đang không tốt, đừng quá lo lắng. Dưới đây là 5 bước cụ thể bạn có thể thực hiện ngay:

Trả hết các khoản nợ cũ: Đây là bước quan trọng nhất. Thời hạn 5 năm xóa nợ xấu trên CIC chỉ bắt đầu khi bạn tất toán hoàn toàn. Nếu bạn có nhiều khoản nợ, hãy ưu tiên trả khoản nợ thuộc nhóm cao nhất trước.
Thanh toán đúng hạn mỗi kỳ: Lịch sử thanh toán chiếm tỷ trọng lớn trong điểm tín dụng CIC. Sử dụng tính năng thanh toán tự động hoặc đặt lịch nhắc trên điện thoại để không quên ngày đến hạn.
Kiểm tra CIC định kỳ: Ít nhất 1 lần/năm (miễn phí lần đầu qua app CIC Credit Connect). Kiểm tra để phát hiện sai sót, khoản nợ bạn đã trả nhưng chưa được cập nhật, hoặc trường hợp ai đó sử dụng thông tin của bạn để vay.
Không vay quá khả năng chi trả: Trước khi vay, hãy tự tính: tổng tiền trả mỗi tháng (gốc + lãi + phí) có chiếm quá 40% thu nhập hàng tháng không? Nếu có, bạn nên cân nhắc vay ít hơn hoặc chọn kỳ hạn dài hơn.
Giữ tỷ lệ sử dụng tín dụng dưới 30%: Nếu bạn đang dùng thẻ tín dụng, cố gắng không chi tiêu quá 30% hạn mức thẻ. Đây là ngưỡng lý tưởng để duy trì điểm CIC tốt.

7. Câu hỏi thường gặp

Nợ xấu nhóm 1 có phải nợ xấu không?

Không. Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN, nợ xấu chỉ bao gồm các khoản nợ từ nhóm 3 trở lên (quá hạn từ 91 ngày). Nhóm 1 (quá hạn dưới 10 ngày) và nhóm 2 (quá hạn 10–90 ngày) thuộc diện nợ quá hạn nhưng chưa phải nợ xấu. Tuy vậy, nợ nhóm 2 vẫn bị ghi nhận trên CIC và có thể ảnh hưởng đến khả năng vay vốn.

Kiểm tra CIC có mất phí không?

Lần tra cứu đầu tiên trong năm hoàn toàn miễn phí (qua website cic.gov.vn hoặc app CIC Credit Connect). Từ lần thứ 2 trở đi, phí là 20.000 đồng/lần báo cáo. Ngoài ra, bạn cũng có thể đến trực tiếp ngân hàng nơi từng vay vốn để nhờ kiểm tra, thường không mất thêm phí.

Đã trả hết nợ nhưng CIC vẫn hiện nợ xấu?

Trường hợp này có thể xảy ra do hệ thống chưa cập nhật kịp thời. Bạn hãy liên hệ ngân hàng hoặc tổ chức tài chính nơi đã vay để yêu cầu cấp giấy xác nhận đã tất toán. Sau đó, gửi giấy này kèm yêu cầu cập nhật thông tin đến CIC (qua website hoặc trực tiếp). Thông thường, CIC sẽ xử lý trong vòng vài ngày làm việc sau khi nhận đủ hồ sơ.

Vay online có ảnh hưởng đến điểm CIC không?

Có. Bất kỳ khoản vay nào từ ngân hàng hoặc công ty tài chính được cấp phép đều được báo cáo lên CIC, bao gồm cả vay online. Nếu bạn thanh toán đúng hạn, lịch sử tốt sẽ giúp cải thiện điểm tín dụng. Ngược lại, trả trễ sẽ bị ghi nhận và ảnh hưởng tiêu cực đến hồ sơ CIC.

Có nên vay để trả nợ xấu không?

Vay mới để trả nợ cũ (đảo nợ) là giải pháp có rủi ro. Bạn cần tính kỹ: lãi suất khoản vay mới có thấp hơn phí phạt trễ hạn của khoản nợ cũ không? Tổng chi phí trả nợ hàng tháng sau khi đảo nợ có nằm trong khả năng chi trả không? Nếu không chắc chắn, hãy liên hệ trực tiếp ngân hàng nơi đang nợ để thương lượng phương án trả nợ trước khi quyết định vay thêm.

Nếu bạn là người đi làm có lương chuyển khoản và đang cần tìm hiểu thêm về các giải pháp vay phù hợp, có thể xem chi tiết điều kiện và chi phí vay tại EVO Money. Thông tin lãi, phí được công khai trước khi bạn quyết định, để bạn đánh giá xem có phù hợp không trước khi bắt đầu.