Nghệ thuật tích lũy tài chính dành cho người Việt

Quản lý tài chính là một kỹ năng sống quan trọng, đáng tiếc rằng tại Việt Nam kỹ năng này chưa thực sự được coi trọng. Nếu như các bậc phụ huynh ở nước ngoài luôn khuyến khích trẻ em độc lập tài chính thì chúng ta lại ngược lại. Phụ huynh có xu hướng để con cái phụ thuộc vào nguồn tài chính của mình, không cho trẻ tiếp xúc sớm với tiền bạc vì sợ trẻ hình thành thói hư tật xấu. Ngược lại, trẻ em tại các nước tiên tiến được học cách quản lý số tiền tiêu vặt của mình ngay từ khi còn trên ghế nhà trường. 

Chính vì không hiểu biết về quản lý tài chính, không ít cá nhân thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu hụt tiền bạc mỗi cuối tháng và phải vay mượn để có tiền chi trả. Chỉ cần nắm các kỹ năng về quản lý tài chính, bạn có thể an tâm để chuẩn bị cho tương lai dài hạn của mình như mua một căn nhà, một chiếc ô tô, hoặc đi du lịch. 

Hãy cùng tìm hiểu về những cách tích lũy tài chính sau để giúp bản thân chi tiêu hiệu quả và tiết kiệm hơn. 

1. Kiểm soát chi tiêu hợp lý

Bước đầu tiên cũng là bước quan trọng khi bắt đầu thực hành quản lý tài chính cá nhân. Nếu không biết mình đang chi tiền vào những thứ gì, bạn sẽ không thể biết được dòng tiền của mình đang chảy vào đâu nhiều nhất. Điều này dẫn đến việc bạn sẽ nhanh chóng tiêu hết số tiền vào những thứ không cần thiết hoặc kém quan trọng. 

Để kiểm soát chi tiêu, bạn cần ghi chép lại các khoản thu chi của bản thân trong vài tháng liên tục. Để hình thành thói quen, bạn cần cố gắng ghi nhớ những gì mình đã chi tiêu trong một ngày và liệt kê lại tất cả các khoản chi đó bất cứ khi nào có thời gian rảnh. 

Lập danh sách những món đồ cần mua cũng là một cách để giúp bạn kiểm soát chi tiêu. Khi đã có danh sách trong tay, bạn chỉ nên mua những gì mình đã liệt kệ, không mua vì sản phẩm đó đang giảm giá hoặc khuyến mãi. Cuối tháng sau khi rà soát lại danh sách chi tiêu của mình, bạn sẽ biết được mình nên cắt giảm chi phí vào những việc gì, từ đó đưa ra những điều chỉnh phù hợp cho các tháng tiếp theo. Bạn có thể tham khảo thêm một trong những phương pháp quản lý chi tiêu nổi tiếng của người Nhật mang tên Kakeibo.  

Để kiểm soát chi tiêu một cách tiện lợi và thú vị nhất, bạn có thể tải những ứng dụng có sẵn trên Apple Store hoặc Google Play về máy để sử dụng thay thế cho sổ tay vật lý. Một số ứng dụng giúp bạn ghi chú nổi tiếng như: Evernote, Mint, Goodbudget, Expensify, Moneynote, Money Monitor, Expense keep,…

2. Lập mục tiêu tích lũy cụ thể

Thiếu kế hoạch ngân sách chi tiêu là một trong những lý do phổ biến dẫn đến hết tiền ngay khi vừa có lương mà giới trẻ hiện nay thường gặp phải. Thay vì lên kế hoạch chi tiêu những sản phẩm thiết yếu, nhiều người lại chăm chăm xài tiền ngay khi nhận được lương tháng. Hoặc đắm chìm vào những cơn sốt săn Deal hấp dẫn của các trang thương mại điện tử. Những việc này sẽ dễ dàng làm bạn mất kiểm soát chi tiêu, dẫn đến thiếu hụt tiền khi chỉ mới nhận được lương sau vài ngày. 

Sau khi đã rà soát chi tiêu, bạn cần lên danh sách tiết kiệm cho mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Những thứ cần mua ngắn hạn có thể là một chuyến đi du lịch, mục tiêu trung hạn có thể là tích lũy tiền trong 2-3 năm, mục tiêu dài hạn hơn có thể là kế hoạch sau khi nghỉ hưu. 

Một quy tắc đơn giản cho những người mới bắt đầu học quản lý tài chính là quy tắc 50-20-30. Dựa trên quy tắc này, bạn sẽ phân định thu nhập của mình như sau, 50% sẽ được dùng để trang trải các chi phí thiết yếu, 20% để tiết kiệm, phòng rủi ro và trả nợ. Cuối cùng, 30% còn lại dùng cho các chi tiêu cá nhân như mua sắm, giải trí, du lịch. 

Bạn có thể tham khảo thêm công thức tích lũy của doanh nhân T. Harv Eker, tác giả cuốn sách “Bí mật tư duy triệu phú”. Theo đó, bí quyết quản lý tiền của ông chính là quy tắc 6 chiếc lọ, 55% thu nhập hàng tháng dùng cho chi tiêu cần thiết, 10% gửi tiết kiệm dài hạn, 10% dành cho quỹ giáo dục, 10% chi tiêu cá nhân, 10% quỹ tự do tài chính, và 5% dành cho quỹ từ thiện.

3. Hạn chế thanh toán bằng thẻ tín dụng 

Với sự phát triển của công nghệ, phương thức thanh toán qua thẻ ngân hàng cũng trở nên ngày càng phổ biến. Việc chi tiêu trước, trả tiền sau thật sự rất tiện lợi nhưng cũng là một con dao hai lưỡi khiến bạn chi tiêu nhiều hơn mức cần thiết và luôn trong hoàn cảnh nợ nần. 

Theo số liệu thống kê của Ngân hàng nhà nước Việt Nam, tại thời điểm Quý I/2021, số lượng thẻ nội địa đang lưu hành rơi vào khoảng 96 triệu thẻ, trong khi số lượng thẻ tín dụng quốc tế đạt 18 triệu thẻ. Chính vì sự tiện lợi, dễ dàng được duyệt cấp thẻ, bất kì cá nhân nào có nguồn thu nhập ổn định cũng có thể sở hữu cho mình một chiếc thẻ tín dụng. 

Khi chi tiêu bằng thẻ tín dụng bạn không nên sử dụng quá 50% hạn mức được cấp cho thẻ. Chú ý không vượt quá khả năng chi trả, nếu chậm thanh toán sẽ ảnh hưởng xấu đến điểm tín dụng và các giao dịch vay vốn sau này của bạn.

Mặt khác, nếu bạn biết sử dụng thẻ tín dụng một cách thông minh, thì số tiền bạn tiết kiệm được cũng không nhỏ. Hiện nay, thẻ tín dụng có rất nhiều ưu đãi dành cho người dùng, ví dụ bạn sẽ được hoàn tiền cho bất kì khoản chi tiêu mua sắm nào khi thanh toán trực tuyến. Đây là một trong những ưu đãi nổi bật nhất của dòng thẻ mới ra của ngân hàng VIB mang tên VIB Online Plus. 

4. Gửi tài khoản tiết kiệm

Gửi tiết kiệm từ khoản tiền nhàn rỗi sẽ mang đến cho bạn khá nhiều lợi ích thiết thực trong tương lai mà bạn không thể ngờ tới. Nhiều người không muốn gửi tiết kiệm vì họ cho rằng số tiền lãi suất sẽ ít hơn nhiều so với việc sử dụng để đầu tư. Thực tế cho thấy, đầu tư chắc chắn sẽ có rủi ro, trường hợp tệ nhất có thể xảy ra chính là mất hết số tiền đầu tư và gánh thêm nhiều món nợ khác. 

Tất nhiên, gửi tiết kiệm ngân hàng là phương án tích luỹ an toàn nhất nếu bạn muốn tránh sử dụng quá tay vào phần tiền nhàn rỗi của mình. Khi đã quyết định được mục tiêu hàng tháng phải tiết kiệm, bạn cần phải ưu tiên tiết kiệm trước, đừng cân nhắc tiết kiệm sau khi đã chi tiêu. 

Hiện nay, việc gửi tiết kiệm hàng tháng, hàng tuần đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Hầu hết các ngân hàng đều có gói tiết kiệm trực tuyến giúp khách hàng tiết kiệm tiền mọi lúc, mọi nơi mà không phải đến ngân hàng.