TÁC GIẢ BÀI VIẾT
Đào Trọng Nhân
Digital Marketing Manager
Vay tiêu dùng

Vay tiền online có lộ thông tin cá nhân không và cách bảo vệ?

vay tiền online lộ thông tin cá nhân

Vay tiền online có lộ thông tin cá nhân không? Quy định pháp luật, dấu hiệu app rò rỉ thông tin và 5 cách bảo vệ thông tin khi đăng ký vay.

Sau vài lần đăng ký vay online, nhiều người bắt đầu nhận tin nhắn quảng cáo từ các app khác, nhiều nhân viên gọi đến giới thiệu sản phẩm tài chính khác. Câu hỏi đặt ra là vay tiền online có thực sự an toàn cho không và làm sao phân biệt đơn vị vay uy tín, đúng quy định với app vay ăn cắp thông tin cá nhân. Bài viết này tổng hợp thông tin các loại dữ liệu được thu thập, dấu hiệu nhận biết app vay không an toàn và 5 cách bảo vệ thông tin cá nhân khi đăng ký vay.

Vay tiền online có lộ thông tin cá nhân không?

Thông tin cá nhân của bạn sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt theo các quy định pháp luật hiện hành nếu bạn thực hiện vay vốn tại các tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp phép và tuân thủ đầy đủ quy trình bảo mật dữ liệu. Ngược lại, khi giao dịch qua các ứng dụng cho vay trái phép, dữ liệu cá nhân thường bị thu thập trái quy định và đối mặt với rủi ro cao bị rò rỉ hoặc mua bán cho bên thứ ba.

Yếu tố then chốt tạo nên sự khác biệt này chính là nền tảng pháp lý, hạ tầng công nghệ bảo mật và mục đích sử dụng dữ liệu của từng đơn vị. Bài viết về vay online có an toàn không đã đi sâu phân tích riêng về khía cạnh bảo mật dữ liệu cá nhân của người đi vay.

Quy định pháp lý bảo vệ dữ liệu cá nhân khi vay

Tại Việt Nam, dữ liệu cá nhân của người vay được bảo vệ chính bởi hai văn bản pháp luật quan trọng.

  • Nghị định 13/2023/NĐ-CP về Bảo vệ dữ liệu cá nhân (có hiệu lực từ 01/07/2023). Quy định nguyên tắc thu thập, xử lý, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu cá nhân, quyền của chủ thể dữ liệu và nghĩa vụ của bên xử lý dữ liệu.
  • Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các Thông tư của NHNN về hoạt động cho vay tiêu dùng, quy định riêng về bảo mật thông tin khách hàng trong giao dịch tài chính.

Theo Nghị định 13/2023, khi đơn vị cho vay thu thập dữ liệu cá nhân, họ có nghĩa vụ thông báo rõ mục đích, chỉ thu thập dữ liệu cần thiết cho mục đích đó, lưu trữ trong khoảng thời gian hợp lý, không chia sẻ với bên thứ ba khi chưa có sự đồng ý, và phải có biện pháp bảo mật phù hợp. Người vay có quyền yêu cầu xem, sửa, xóa dữ liệu của mình và quyền rút lại sự đồng ý.

Quy định pháp lý về bảo mật thông tin cá nhân
Quy định pháp lý về bảo mật thông tin cá nhân

Các loại dữ liệu được phép thu thập 

Việc app vay yêu cầu cung cấp thông tin không đồng nghĩa với việc bạn bị "lộ dữ liệu". Thực tế, các đơn vị uy tín chỉ thu thập những thông tin thực sự cần thiết để phục vụ quy trình thẩm định và giải ngân. Ngược lại, yêu cầu những dữ liệu nhạy cảm ngoài phạm vi tài chính thường là dấu hiệu của các ứng dụng không phép. Bạn có thể tham khảo bảng phân loại chi tiết dưới đây để hiểu rõ hơn.

Loại dữ liệu Mục đích sử dụng chính đáng Bắt buộc hay tùy chọn
CCCD gắn chip (ảnh và dữ liệu chip) Định danh người vay qua eKYC, xác minh đúng chủ hồ sơ. Bắt buộc với mọi đơn vị có giấy phép.
Ảnh khuôn mặt và xác thực người sống Đối chiếu với CCCD, đảm bảo người trước camera là chủ giấy tờ. Bắt buộc trong quy trình eKYC.
Số điện thoại chính chủ Gửi OTP xác thực, kênh liên hệ về khoản vay sau giải ngân. Bắt buộc.
Thông tin tài khoản ngân hàng Nhận giải ngân, đối chiếu dòng tiền thu nhập. Bắt buộc với khoản giải ngân về tài khoản.
Thông tin nghề nghiệp và thu nhập Thẩm định khả năng trả nợ, đề xuất hạn mức phù hợp. Bắt buộc nhưng người vay tự khai.
Danh bạ điện thoại, tin nhắn SMS Không có mục đích chính đáng trong vay tiêu dùng. Không nên cấp quyền. Đây là dấu hiệu app không phép.

Cách kiểm tra nhanh là đọc kỹ Chính sách xử lý dữ liệu cá nhân của đơn vị. Nếu có nội dung rõ ràng nêu mục đích, thời gian lưu trữ và quyền của người vay, đó là dấu hiệu đáng tin. Nếu không có trang này hoặc nội dung mơ hồ, thì người đi vay nên cảnh giác.

Phân biệt các đơn vị vay bảo vệ dữ liệu 

Đây là phần quan trọng nhất để tự đánh giá trước khi cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ app vay nào.

Đơn vị bảo vệ dữ liệu đúng quy định App vay lạm dụng dữ liệu
Có chính sách xử lý dữ liệu cá nhân công khai, nêu rõ thu thập gì, lưu bao lâu, chia sẻ với ai. Không có chính sách hoặc chính sách mơ hồ; không nêu rõ bên thứ ba nhận dữ liệu.
Chỉ yêu cầu quyền tối thiểu trên điện thoại (camera, lưu trữ). Yêu cầu quyền truy cập danh bạ, SMS, vị trí GPS, lịch sử cuộc gọi không liên quan tới việc vay.
Dữ liệu được mã hóa khi lưu trữ và truyền tải, tuân thủ tiêu chuẩn bảo mật ngành. Lưu trữ dữ liệu thô không mã hóa, dễ bị rò rỉ hoặc bị bán cho bên thứ ba.
Có quy trình xử lý yêu cầu xóa dữ liệu khi người vay yêu cầu hợp pháp. Không có cơ chế xóa dữ liệu; thông tin cá nhân có thể tồn tại vô thời hạn.
Có pháp nhân Việt Nam, có giấy phép NHNN, chịu trách nhiệm pháp lý về vi phạm dữ liệu. Không có pháp nhân rõ ràng, không có cơ chế khiếu nại khi xảy ra rò rỉ.

Cách kiểm tra nhanh là đọc kỹ Chính sách xử lý dữ liệu cá nhân của đơn vị. Nếu có nội dung rõ ràng nêu mục đích, thời gian lưu trữ và quyền của người vay, đó là dấu hiệu đáng tin. Nếu không có trang này hoặc nội dung mơ hồ, thì người đi vay nên cảnh giác.

5 dấu hiệu app vay lợi dụng thông tin cá nhân

Nếu bạn đã từng đăng ký vay online và sau đó gặp các tình huống dưới đây, dữ liệu cá nhân của bạn có thể đã bị app sử dụng trái phép. Phát hiện sớm giúp dừng giảm thiểu thiệt hại.

1. Nhận spam liên tục từ các app vay khác

Sau khi đăng ký, bạn nhận tin nhắn quảng cáo từ nhiều app vay khác chưa từng tương tác. Dữ liệu của bạn đã bị bán hoặc chia sẻ. Đây là hành vi vi phạm Nghị định 13/2023 nếu không có sự đồng ý của bạn.

2. Người quen bị gọi điện đòi nợ

App đã quét danh bạ và đang lạm dụng để gây áp lực. Đây là cả vi phạm dữ liệu và vi phạm quy định thu hồi nợ. Có thể cấu thành tội hình sự nếu hành vi gây thiệt hại danh dự nghiêm trọng.

Người thân bị gọi điện đòi nợ
Người thân bị gọi điện đòi nợ

3. Thông tin cá nhân bị lộ

App đã bán hoặc rò rỉ dữ liệu công khai. Có thể cấu thành tội phạm hình sự theo Bộ luật Hình sự. Đây là dấu hiệu nặng nhất, cần báo công an ngay khi phát hiện.

4. App tiếp tục lưu dữ liệu sau khi bạn yêu cầu xóa

Vi phạm quyền chủ thể dữ liệu theo Nghị định 13/2023. Bài dấu hiệu app vay lừa đảo liệt kê thêm các dấu hiệu vi phạm dữ liệu thường gặp khi gặp app không phép.

5. Không có cách liên hệ để yêu cầu xem hoặc xóa dữ liệu

Đơn vị hợp pháp luôn cung cấp kênh xử lý yêu cầu của chủ thể dữ liệu (email, tổng đài, form trên website). Nếu không có kênh liên hệ chính thức hoặc kênh không hoạt động, đó là dấu hiệu app không tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu.

5 cách bảo vệ thông tin cá nhân khi đăng ký vay

  1. Chỉ vay tại đơn vị có giấy phép NHNN. Tra cứu pháp nhân trên sbv.gov.vn trước khi cung cấp thông tin cá nhân. Đơn vị có giấy phép chịu trách nhiệm pháp lý về vi phạm dữ liệu.
  2. Từ chối quyền truy cập danh bạ và SMS. Khi cài app, kiểm tra danh sách quyền yêu cầu. Chỉ cấp quyền camera và lưu trữ. Từ chối các quyền khác trong cài đặt điện thoại.
  3. Đọc kỹ chính sách xử lý dữ liệu cá nhân trước khi đồng ý. Tìm các phần: dữ liệu thu thập, mục đích, thời gian lưu trữ, đối tác chia sẻ, quyền của bạn. Nếu chính sách mơ hồ, không đăng ký. Tương tự hợp đồng vay điện tử, chính sách dữ liệu phải minh bạch trước khi bạn đồng ý.
  4. Dùng số điện thoại chính chủ và email riêng cho tài chính. Tách số điện thoại tài chính khỏi số liên hệ chính giúp dễ kiểm soát spam và tin nhắn quảng cáo.
  5. Xóa app và yêu cầu xóa dữ liệu khi không còn vay. Sau khi tất toán khoản vay, có thể yêu cầu đơn vị xóa dữ liệu cá nhân theo Nghị định 13/2023. Đơn vị hợp pháp có nghĩa vụ thực hiện. Đọc thêm các cảnh báo trong bài cảnh giác vay qua app để biết cách xử lý khi đã lỡ chia sẻ dữ liệu với app không phép.

Vay EVO Money có an toàn về thông tin cá nhân không?

EVO Money là ứng dụng vay uy tín hợp pháp đến từ Mirae Asset, có giấy phép Ngân hàng Nhà nước. Sản phẩm tuân thủ đầy đủ Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân với 4 điểm cốt lõi:

  • Chỉ thu thập dữ liệu cần thiết (CCCD, khuôn mặt, số điện thoại, tài khoản ngân hàng), không yêu cầu danh bạ hay SMS.
  • App chỉ cần quyền camera và lưu trữ, không truy cập tin nhắn hay vị trí GPS.
  • Chính sách xử lý dữ liệu công khai trên evomoney.vn, nêu rõ thu thập, lưu trữ và quyền của người vay.
  • Có kênh chính thức để yêu cầu xem, sửa, xóa hoặc rút lại sự đồng ý xử lý dữ liệu.

Để hiểu thêm về sản phẩm, có thể đọc EVO Money là gì. Khi sẵn sàng, tải app EVO Money chỉ trong vài phút.

Việc vay tiền qua mạng có làm rò rỉ dữ liệu cá nhân hay không phụ thuộc hoàn toàn vào uy tín của tổ chức mà bạn lựa chọn. Đối với các ứng dụng cho vay không chính thống, rủi ro thông tin bị khai thác bất hợp pháp là rất lớn. Để bảo mật thông tin hiệu quả nhất, người đi vay cần chủ động kiểm tra tư cách pháp nhân của đơn vị, chỉ cung cấp những quyền truy cập thiết yếu trên ứng dụng và nghiên cứu kỹ các điều khoản về quyền riêng tư trước khi xác nhận. Một khi đã chọn đúng tổ chức tài chính chính thống, mọi dữ liệu cá nhân của bạn sẽ được cam kết bảo an tương tự như các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống khác.

Có thể bạn quan tâm